25 Οκτωβρίου 2025

Διαλέξεις του Ρούντολφ Στάινερ Βιβλιογραφικός κατάλογος: GA 124 Το πνευματικό υπόβαθρο του κατά Μάρκον Ευαγγελίου

 5. Τα δύο κύρια ρεύματα του μετατλαντικού πολιτισμού

Βερολίνο, 19 Δεκεμβρίου 1910

Η αδυναμία αντίληψης των περιβλημάτων μας, αστρικού, αιθερικού και φυσικού σώματος. Ο Φύλακας του Κατωφλίου. Η αληθινή αναγνώριση των περιβλημάτων από τον Βούδα κατά τη μύηση κάτω από το δέντρο Μπόντι και η προετοιμασία του από προηγούμενες ενσαρκώσεις. Η μύηση του Ζαρατούστρα μέσω της ενσωμάτωσης ενός ανώτερου πνευματικού όντος και η αντίδραση του περιβάλλοντος. Το μονοπάτι του Βούδα προς το πνεύμα στον μικρόκοσμο και το μονοπάτι του Ζαρατούστρα προς το πνεύμα στον μακρόκοσμο.

Η τελευταία διάλεξη ξεκίνησε με την αναφορά στον ξεχωριστό χαρακτήρα του Ευαγγελίου του Μάρκου. Έγινε σαφές ότι εδώ, σχεδόν περισσότερο από ό,τι στα άλλα Ευαγγέλια, μπορούμε να βρούμε ενδείξεις που αντλούνται από τα βαθύτερα χριστιανικά μυστήρια, μια ευκαιρία να διεισδύσουμε σε πολλά βαθιά μυστικά και νόμους της εξέλιξης του ανθρώπου και του σύμπαντος.

Αρχικά είχα σκεφτεί ότι κατά τη διάρκεια αυτού του χειμώνα θα ήταν δυνατόν να κάνουμε σημαντικές και λεπτομερείς αναφορές σε πράγματα τα οποία δεν έχουμε ακούσει μέχρι τώρα στην Κίνησή μας ή, για να το θέσω καλύτερα, σε πράγματα που βρίσκονται σε πνευματικά επίπεδα τα οποία δεν έχουμε αγγίξει μέχρι τώρα. Αλλά θα πρέπει να εγκαταλείψουμε αυτό το αρχικό σχέδιο για τον απλό λόγο ότι η ομάδα του Βερολίνου έχει αυξηθεί τόσο εκπληκτικά σε αριθμό τις τελευταίες εβδομάδες, που τώρα δεν θα ήταν δυνατόν να καταστήσουμε τα πάντα κατανοητά. Όπως θεωρούμε δεδομένο ότι στα μαθηματικά και στις φυσικές επιστήμες είναι απαραίτητες ορισμένες βασικές γνώσεις αν θέλουμε να φτάσουμε σε ένα ορισμένο επίπεδο, το ίδιο ισχύει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό στην περίπτωση της Πνευματικής Επιστήμης. Αργότερα, λοιπόν, θα πρέπει να εξετάσουμε πώς να παρουσιάσουμε τα μέρη του Ευαγγελίου του Μάρκου που δεν είναι κατάλληλα να συζητηθούν ακόμη σε τόσο ευρύ κύκλο.

Σε κάθε προσπάθεια να κατανοήσουμε ένα κείμενο όπως το Ευαγγέλιο του Μάρκου, πρέπει να έχουμε κατά νου τους παράγοντες που έχουν επηρεάσει την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Πάντα τόνιζα ως μια πολύ γενική, αφηρημένη αλήθεια, ότι σε όλες τις εποχές υπήρχαν ορισμένες ηγετικές προσωπικότητες μεταξύ των ανθρώπων που, επειδή είχαν μια συγκεκριμένη σύνδεση με τα Μυστήρια και με τους πνευματικούς, υπεραισθητούς κόσμους, ήσαν σε θέση να δώσουν ορισμένες ωθήσεις στην εξέλιξη της ανθρωπότητας για την περαιτέρω πρόοδό της. Υπάρχουν δύο βασικοί και θεμελιώδεις τρόποι με τους οποίους ένας άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει σχέση με τους υπεραισθητούς κόσμους. Ο ένας από αυτούς τους τρόπους μπορεί να απεικονιστεί με την περίπτωση του Ζαρατούστρα, του μεγάλου ηγέτη της ανθρωπότητας, για τον οποίο θα μιλήσω σύντομα σε δημόσια διάλεξη.[1] Ο άλλος τρόπος με τον οποίο τέτοιοι ηγέτες της ανθρωπότητας δημιουργούν σχέση με τους πνευματικούς κόσμους μπορεί να μας γίνει σαφής αν σκεφτούμε τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του μονοπατιού που ακολούθησε ο μεγάλος Βούδας. Ωστόσο, αυτοί οι δύο ηγέτες της ανθρωπότητας, ο Βούδας και ο Ζαρατούστρα, διαφέρουν πολύ ως προς τον τρόπο εργασίας και δραστηριότητάς τους.

Αυτό που ο Βούδας και ο Βουδισμός ονομάζουν περισυλλογή ή διαλογισμό κάτω από το δέντρο Μπόντι –μια συμβολική έκφραση για μια ορισμένη μυστικιστική εμβάθυνση της συνείδησης του Βούδα– είναι ένα μονοπάτι μέσω του οποίου το ανθρώπινο Εγώ μπορεί να διεισδύσει στην ίδια του την ύπαρξή, στη βαθύτερη φύση του. Αυτό το μονοπάτι, που άνοιξε με τόσο λαμπρό τρόπο ο Βούδας, είναι μια κατάβαση του Εγώ στα βάθη, στην άβυσσο της δικής του ανθρώπινης ύπαρξης.

Θα καταλάβετε καλύτερα τι σημαίνει αυτό αν θυμηθείτε ότι έχουμε ακολουθήσει την εξέλιξη του ανθρώπινου όντος μέσα από τέσσερα στάδια. Τρία από αυτά τα στάδια έχουν ολοκληρωθεί και τώρα βρισκόμαστε στο τέταρτο. Οι τρεις πρώτες εξελικτικές περίοδοι ήσαν αυτές του αρχαίου Κρόνου, του αρχαίου Ήλιου και της αρχαίας Σελήνης, ενώ η τέταρτη είναι αυτή της Γης. Στις τρεις πρώτες περιόδους δημιουργήθηκε το φυσικό, το αιθερικό και το αστρικό σώμα του ανθρώπου, ενώ στο παρόν στάδιο της εξέλιξης της Γης αναπτύσσεται ως αναπόσπαστο μέλος της σύστασής του το Εγώ του. Έχουμε περιγράψει το ανθρώπινο ον από διάφορες οπτικές γωνίες ως ένα Εγώ που περιβάλλεται από τρία περιβλήματα: το αστρικό περίβλημα, το αιθερικό περίβλημα και το φυσικό περίβλημα, που προέρχονται αντίστοιχα από τις τρεις προηγούμενες εξελικτικές περιόδους της αρχαίας Σελήνης, του αρχαίου Ήλιου και του αρχαίου Κρόνου. Μπορούμε να απεικονίσουμε αυτό το ανθρώπινο ον κάπως με το ακόλουθο σχήμα.

 

Στο σημερινό στάδιο της εξέλιξής του, ο άνθρωπος δεν έχει συνείδηση του αστρικού, αιθερικού και φυσικού του σώματος. Βεβαίως, θα πείτε ότι έχει σίγουρα συνείδηση του φυσικού του σώματος. Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Διότι αυτό που συνήθως θεωρείται ως το φυσικό σώμα του ανθρώπου είναι μια Μάγια, μια ψευδαίσθηση. Αυτό που θεωρείται φυσικό σώμα είναι το προϊόν της αλληλεπίδρασης των τεσσάρων μελών της ανθρώπινης σύστασης: του φυσικού σώματος, του αιθερικού σώματος, του αστρικού σώματος και του Εγώ. Ως προϊόν αυτής της αλληλεπίδρασης, το φυσικό σώμα είναι ορατό στα μάτια και μπορεί να αγγιχτεί με τα χέρια. Αν θέλατε να δείτε το φυσικό σώμα όπως είναι πραγματικά, θα έπρεπε να το απομονώσετε, όπως σε μια χημική ανάλυση, διαχωρίζοντας και αγνοώντας το Εγώ, το αστρικό σώμα και το αιθερικό σώμα. Αλλά αυτό είναι αδύνατον στις παρούσες συνθήκες της γήινης ύπαρξης. Ίσως σκεφτείτε ότι αυτό συμβαίνει κάθε φορά που ένας άνθρωπος πεθαίνει, αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Αυτό που αφήνει πίσω του ένας άνθρωπος όταν πεθαίνει δεν είναι το φυσικό του σώμα, αλλά ένα πτώμα. Το φυσικό σώμα δεν θα μπορούσε να υπάρχει σύμφωνα με τους νόμους που τίθενται σε ισχύ μετά τον θάνατο, διότι αυτοί οι νόμοι δεν ανήκουν σε αυτό, αλλά στον εξωτερικό κόσμο. Αν ακολουθήσετε αυτές τις σκέψεις μέχρι τέλους, θα πρέπει να συμφωνήσετε ότι αυτό που συνήθως ονομάζουμε φυσικό σώμα του ανθρώπου είναι το σύμπλεγμα των νόμων με τους οποίους δημιουργείται το φυσικό σώμα μέσα στον ορυκτό κόσμο μας, ακριβώς όπως οι νόμοι της κρυστάλλωσης δημιουργούν πχ. τον χαλαζία ή το σμαράγδι. Το φυσικό σώμα του ανθρώπου λειτουργεί ως οργανισμός στον ορυκτό-φυσικό κόσμο και με αυτή την έννοια είναι που αναφέρεται πάντα στην Πνευματική Επιστήμη. Διότι αυτό που γνωρίζουμε σήμερα για τον κόσμο δεν είναι παρά το αποτέλεσμα αυτού που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις, και μια τέτοια αντίληψη είναι δυνατή μόνο σε έναν οργανισμό στον οποίο υπάρχει ένα Εγώ. Η σημερινή επιφανειακή προσέγγιση υποθέτει φυσικά ότι ένα ζώο, για παράδειγμα, αντιλαμβάνεται τον εξωτερικό κόσμο ακριβώς όπως τον αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος μέσω των αισθήσεών του. Αλλά αυτή είναι μια λανθασμένη άποψη και οι άνθρωποι θα εκπλαγούν πολύ αν –όπως αναπόφευκτα θα συμβεί κάποια μέρα– τους δείξουν πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο ένα άλογο ή ένας σκύλος ή κάποιο άλλο ζώο. Αν ζωγραφιζόταν μια εικόνα του περιβάλλοντος όπως το αντιλαμβάνεται ένας σκύλος ή ένα άλογο, θα ήταν πολύ διαφορετική από την εικόνα που έχει ο άνθρωπος για τον κόσμο. Δεν θα μπορούσαμε να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο όπως τον αντιλαμβανόμαστε αν το Εγώ δεν απλωνόταν πάνω στον περιβάλλοντα κόσμο, γεμίζοντας τα αισθητήρια όργανα, τα μάτια, τα αυτιά και ούτω καθεξής. Μόνο ένας οργανισμός στον οποίο κατοικεί ένα Εγώ μπορεί να αντιλαμβάνεται τον κόσμο όπως τον αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος, και ο εξωτερικός ανθρώπινος οργανισμός είναι ο ίδιος αναπόσπαστο μέρος αυτής της εικόνας. Πρέπει λοιπόν να συμπεράνουμε ότι αυτό που συνήθως ονομάζουμε φυσικό σώμα του ανθρώπου είναι μόνο το αποτέλεσμα της αισθητηριακής μας παρατήρησης, όχι η πραγματικότητα.

Όταν μιλάμε για τον φυσικό άνθρωπο και τον φυσικό κόσμο γύρω του, είναι το Εγώ που βλέπει τον κόσμο με τη βοήθεια των αισθήσεων και του νου που συνδέεται με τον εγκέφαλο. Ως εκ τούτου, ο άνθρωπος γνωρίζει μόνο ό,τι καλύπτει το Εγώ του, αυτό που ανήκει στο Εγώ του. Άπαξ και το Εγώ δεν μπορεί να είναι παρόν, δεν υπάρχει πλέον καμία αντίληψη της εικόνας του κόσμου, με άλλα λόγια, ο άνθρωπος κοιμάται· δεν υπάρχει εικόνα του κόσμου γύρω του, χάνει τη συνείδησή του. Όπου κι αν κοιτάξετε, το Εγώ σας είναι παντού συνδεδεμένο με αυτό που αντιλαμβάνεστε. Είναι διάχυτο πάνω στην αντίληψη, έτσι ώστε στην πραγματικότητα αυτό που γνωρίζετε είναι μόνο το περιεχόμενο του Εγώ σας. Ένας φυσιολογικός άνθρωπος της σύγχρονης εποχής έχει συνείδηση του περιεχομένου του Εγώ του, αλλά δεν έχει συνείδηση του αστρικού, αιθερικού και φυσικού του σώματος στα οποία εισέρχεται κάθε πρωί, γιατί όταν ξυπνά δεν βλέπει το αστρικό του σώμα. Θα ήταν μάλιστα τρομοκρατημένος αν το έβλεπε, γιατί το αστρικό του σώμα εμφανίζει το σύνολο όλων των ορμών, επιθυμιών και παθών που έχουν συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια των διαδοχικών επίγειων ζωών του. Δεν βλέπει ούτε το αιθερικό του σώμα, γιατί κι αυτό δεν θα μπορούσε να το αντέξει. Όταν εισχωρεί στη δική του φύση –στο φυσικό, αιθερικό και αστρικό του σώμα– η προσοχή του στρέφεται αμέσως στον εξωτερικό κόσμο. Εκεί βλέπει ό,τι τα ευεργετικά θεϊκά όντα απλώνουν στο οπτικό του πεδίο, ώστε να τον προστατεύσουν από την κατάβαση στον πυρήνα της εσωτερικής του φύσης, μια εμπειρία που δεν θα μπορούσε να αντέξει.

Επομένως, όταν μιλάμε για αυτό από την άποψη της Πνευματικής Επιστήμης, ορθώς λέμε ότι τη στιγμή που ο άνθρωπος ξυπνά το πρωί, στην πραγματικότητα περνά από την πύλη της ίδιας του της οντότητας. Αλλά σε αυτή την πύλη στέκεται ένας φύλακας, ο μικρός Φύλακας του Κατωφλίου, ο οποίος δεν του επιτρέπει να διεισδύσει στην οντότητά του, αλλά τον εκτρέπει αμέσως προς τον εξωτερικό κόσμο. Κάθε πρωί ο άνθρωπος συναντά αυτόν τον μικρό Φύλακα του Κατωφλίου. Όποιος εισέρχεται συνειδητά στα περιβλήματα της φύσης του όταν ξυπνά, γνωρίζει αυτόν τον μικρό Φύλακα του Κατωφλίου. Και στη μυστικιστική ζωή το μόνο που έχει σημασία είναι αν αυτός ο μικρός Φύλακας του Κατωφλίου εξασθενεί ευγενικά τη συνείδησή μας ως προς την εσωτερική μας οντότητα, ώστε να μην μπορούμε να κατεβούμε εκεί, εκτρέποντας το Εγώ μας προς το περιβάλλον, ή αν μας επιτρέπει να εισέλθουμε από την πύλη στη δική μας οντότητα.

Η μυστικιστική ζωή συνίσταται ουσιαστικά στο να περάσουμε τον μικρό Φύλακα του Κατωφλίου και να εισέλθουμε στην ίδια μας την οντότητα. Στην περίπτωση του μεγάλου Βούδα, αυτό που περιγράφεται συμβολικά ότι κάθισε κάτω από το δέντρο Μπόντι δεν είναι τίποτα άλλο από αυτή την κάθοδο στον εσωτερικό πυρήνα της ύπαρξης μέσω της πύλης που διαφορετικά είναι κλειστή. Ο Βουδισμός περιγράφει αυτό που ο Βούδας έπρεπε να βιώσει για να ολοκληρώσει αυτή την κάθοδο. Οι αφηγήσεις δεν είναι απλοί θρύλοι, αλλά παρουσιάσεις βαθιά βιωμένων αληθειών, ψυχικών πραγματικοτήτων.

Οι εμπειρίες που βίωσε ο Βούδας κατά την κάθοδο του στην πιο βαθιά του φύση περιγράφονται ως οι πειρασμοί του. Στην περιγραφή αυτών των πειρασμών, ο Βούδας μιλά για όντα –ακόμη και για εκείνα που αγαπά– που τον πλησιάζουν τη στιγμή που επιχειρεί τη μυστικιστική κάθοδο. Τα όντα αυτά τον προτρέπουν να κάνει κάποια συγκεκριμένη δραστηριότητα, πχ. να ασκήσει πρακτικές που θα τον οδηγήσουν με λάθος τρόπο στην εσωτερική του ύπαρξη. Μας λέγεται ότι ακόμη και η μορφή της μητέρας του Βούδα εμφανίζεται στο πνευματικό του όραμα και τον προτρέπει να ασκήσει ένα λανθασμένο είδος ασκητισμού. Φυσικά, δεν πρόκειται για την πραγματική του μητέρα. Πράγματι, ο πειρασμός του συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι στο πρώτο στάδιο της ανάπτυξης του οράματός του, αυτό που του εμφανίζεται είναι μια μάσκα, μια Μάγια, μια ψευδαίσθηση. Ο Βούδας αντιστέκεται σε αυτόν τον πειρασμό και τότε τον πλησιάζουν μια σειρά από δαιμονικές μορφές, οι οποίες περιγράφονται ως οι επιθυμίες που βιώνει κανείς όταν πεινά και διψά ή ως πάθη, ορμές, υπερηφάνεια, αλαζονεία, ματαιοδοξία, απληστία. Όλες αυτές οι μορφές τον πλησιάζουν· αλλά πώς; Εξακολουθούν να παραμονεύουν στο αστρικό του σώμα, στο αστρικό του περίβλημα, αλλά στις πιο δυνατές στιγμές του, καθώς κάθεται σε διαλογισμό κάτω από το δέντρο Μπόντι, τις έχει ήδη υπερνικήσει. Αυτός ο πειρασμός του Βούδα μας δείχνει με θαυμάσιο τρόπο ότι όλες οι δυνάμεις και οι εξουσίες του αστρικού μας σώματος παράγουν το αποτέλεσμα τους επειδή, μέσω της καθοδικής τάσης της εξέλιξης στις διαδοχικές ενσαρκώσεις μας, έχουμε γίνει όλο και χειρότεροι. Παρόλο που έχει ήδη ανεβεί τόσο ψηλά, ο Βούδας εξακολουθεί να βλέπει τους δαίμονες που πειράζουν το αστρικό σώμα και στο τελικό στάδιο της επίτευξης πρέπει αναγκαστικά να τους νικήσει.

Όταν ένας άνθρωπος κατεβαίνει μέσω της περιοχής του αστρικού σώματος, μέσω των πειρασμών, στο φυσικό και στο αιθερικό σώμα, όταν δηλαδή γνωρίζει πραγματικά αυτά τα δύο μέλη της ανθρώπινης φύσης, τι βρίσκει; Εδώ πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στις εμπειρίες που σχετίζονται με την κάθοδο. Κατά τη διάρκεια των ενσαρκώσεών του στη Γη, ο άνθρωπος έχει καταφέρει να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στο αστρικό του σώμα, αλλά λιγότερη βλάβη έχει προκληθεί στο αιθερικό και στο φυσικό του σώμα. Το αστρικό σώμα βλάπτεται από κάθε μορφή εγωισμού στην ανθρώπινη φύση: φθόνο, μίσος, εγωισμό γενικά, υπερηφάνεια, αλαζονεία και ούτω καθεξής. Βλάπτεται επίσης από όλες τις κατώτερες ορμές και ούτω καθεξής. Ένας φυσιολογικός άνθρωπος σήμερα δεν μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη βλάβη στο αιθερικό σώμα παρά μόνο με ψέματα ή, το πολύ, με ασυνείδητα λάθη. Αλλά ακόμα και έτσι, μόνο ένα μέρος του αιθερικού σώματος μπορεί να υποστεί βλάβη. Ένα συγκεκριμένο μέρος του αιθερικού σώματος είναι τόσο ισχυρό που, όσο σκληρά και αν προσπαθήσει ένας άνθρωπος να το βλάψει, δεν θα είναι σε θέση να το κάνει· θα αντιστέκεται πάντα. Μέσω των ατομικών του δυνάμεων, ο άνθρωπος δεν μπορεί να εισχωρήσει αρκετά βαθιά στη φύση του ώστε να είναι σε θέση να βλάψει το αιθερικό ή το φυσικό σώμα. Μόνο κατά τη διάρκεια επαναλαμβανόμενων ενσαρκώσεων τα λάθη για τα οποία είναι άμεσα υπεύθυνος έχουν επίδραση σε αυτά τα σώματα και τότε εμφανίζονται ως ασθένειες, ελαττώματα και προδιάθεση για ασθένειες ακόμη και στο φυσικό σώμα. Αλλά ο άνθρωπος δεν μπορεί να επηρεάσει άμεσα το φυσικό του σώμα από την ατομικότητά του. Ένα κομμένο δάχτυλο ή μια σωματική λοίμωξη δεν είναι αποτέλεσμα οποιασδήποτε δραστηριότητας της ψυχής. Κατά τη διάρκεια των ενσαρκώσεών του, ο άνθρωπος έχει καταστεί ικανός να επηρεάζει το αστρικό σώμα και μέρος του αιθερικού σώματος, αλλά το φυσικό του σώμα μπορεί να το επηρεάσει μόνο έμμεσα, ποτέ άμεσα.

Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι όταν ο άνθρωπος κατεβαίνει στην περιοχή του αιθερικού σώματος, όπου εξακολουθεί να έχει κάποια άμεση επιρροή, όλα όσα αποτελούν μέρος του από τις διαδοχικές ενσαρκώσεις του γίνονται εμφανή. Έτσι, όταν βυθίζεται στη δική του ύπαρξη, ο άνθρωπος βρίσκει τον δρόμο προς τις ενσαρκώσεις του στο εγγύς ή στο μακρινό παρελθόν. Και όταν η κάθοδος είναι τόσο έντονη και πλήρης όσο ήταν στην περίπτωση του μεγάλου Βούδα, αυτή η θέαση των ενσαρκώσεων εκτείνεται όλο και πιο μακριά.

Ο άνθρωπος ήταν αρχικά ένα εντελώς πνευματικό ον. Με την πάροδο του χρόνου, γύρω από αυτό το πνευματικό ον δομήθηκαν τα διάφορα περιβλήματά του. Ο άνθρωπος γεννήθηκε από το πνεύμα και όλα τα εξωτερικά του στοιχεία αποτελούν συμπύκνωση του πνεύματος. Ως εκ τούτου, διεισδύοντας στη δική του ύπαρξη, ο άνθρωπος βρίσκει τον δρόμο προς το συμπαντικό πνεύμα. Αυτή η κάθοδος εντός του, αυτή η διάσπαση του περιβλήματος του φυσικού σώματος, είναι ένα μονοπάτι που οδηγεί στην πνευματική δομή του σύμπαντος, επιτρέποντας στον άνθρωπο να δει πώς έχει χτιστεί το φυσικό σώμα κατά τη διάρκεια των ενσαρκώσεών του. Και όταν μπορεί να πάει αρκετά πίσω στο παρελθόν, στις εποχές όπου με την αρχέγονη ενορατικότητά του ήταν κατά κάποιον τρόπο ένα με τον πνευματικό κόσμο, τότε έχει άμεση θέαση αυτού του κόσμου.

Μέσα από την παράδοση –και αυτό δεν είναι απλώς ένας θρύλος– μαθαίνουμε για τα στάδια που έφτασε ο Βούδας, διεισδύοντας μέσα στην ίδια του την οντότητα. Για αυτά τα στάδια ο ίδιος λέει: «Όταν έφτασα στο στάδιο της φώτισης, δηλαδή όταν μπόρεσα να αισθανθώ μέρος του πνευματικού κόσμου, είδα αυτόν τον κόσμο να απλώνεται μπροστά μου σαν σύννεφο, αλλά δεν μπορούσα να διακρίνω τίποτα μέσα του, γιατί δεν ήμουν ακόμη τέλειος. Προχώρησα ένα βήμα παραπέρα και τότε μπορούσα να δω τον πνευματικό κόσμο όχι μόνο να απλώνεται σαν σύννεφο, αλλά μπορούσα και να διακρίνω συγκεκριμένες μορφές. Αλλά δεν μπορούσα να δω τι ήσαν πραγματικά αυτές οι μορφές, γιατί δεν ήμουν ακόμη τέλειος. Ανέβηκα πάλι ένα βήμα και τώρα όχι μόνο μπορούσα να διακρίνω τα πνευματικά όντα, αλλά μπορούσα και να αναγνωρίσω τι είδους όντα ήσαν.» Αυτή η διαδικασία συνεχίστηκε μέχρι που ο Βούδας είδε το δικό του αρχέτυπο, το οποίο είχε περάσει από ενσάρκωση σε ενσάρκωση, και μπόρεσε να δει την πραγματική του σχέση με τον πνευματικό κόσμο.

Αυτό είναι το ένα μονοπάτι, το μυστικιστικό μονοπάτι. Είναι η κάθοδος μέσα από την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπου μέχρι το σημείο όπου σπάζουν τα όρια πέρα από τα οποία βρίσκεται ο πνευματικός κόσμος. Ακολουθώντας αυτό το μονοπάτι, ορισμένες ηγετικές προσωπικότητες αποκτούν τις δυνάμεις που χρειάζονται για να δώσουν ώθηση στην εξέλιξη της ανθρωπότητας.

Πολύ διαφορετικό είναι το μονοπάτι με το οποίο άνθρωποι όπως ο αρχικός Ζαρατούστρα έγιναν ηγέτες της ανθρωπότητας. Αν θυμηθείτε αυτά που είπα για τον Βούδα, θα συνειδητοποιήσετε ότι, έχοντας γίνει Μποντισάτβα στις προηγούμενες ενσαρκώσεις του, πρέπει να είχε ήδη ανέλθει σε πολλά στάδια. Μέσα από τη φώτιση –το να καθίσει κάτω από το δέντρο Μπόντι, μια έκφραση που πρέπει να νοείται όπως το έχω υποδείξει– μια προσωπικότητα μπορεί να αποκτήσει θέαση των πνευματικών κόσμων και να ανέλθει σε μεγάλα ύψη μέσω των ικανοτήτων της δικής της ατομικότητας. Αλλά αν η ανθρωπότητα ήταν πάντα υποχρεωμένη να εξαρτάται μόνο από ηγέτες αυτού του είδους, η πρόοδος που έχει πραγματικά επιτευχθεί δεν θα ήταν δυνατή. Υπήρχαν και ηγέτες εντελώς διαφορετικού τύπου, ένας από τους οποίους ήταν ο Ζαρατούστρα. Δεν μιλώ τώρα για την ατομικότητα του Ζαρατούστρα, αλλά για την προσωπικότητα του αρχικού Ζαρατούστρα, του κήρυκα του Αχούρα Μάσδα. Αν μελετήσουμε μια τέτοια προσωπικότητα στο σημείο όπου βρίσκεται στην παγκόσμια ιστορία, συνειδητοποιούμε ότι δεν πρόκειται για έναν άνθρωπο που έχει ανέλθει χάρη στις δικές του εγγενείς αρετές. Αντίθετα, είναι μια προσωπικότητα που έχει επιλεγεί να είναι ο φορέας, το περίβλημα, ενός πνευματικού όντος το οποίο δεν μπορεί να ενσαρκωθεί με σάρκα και οστά στον κόσμο, το οποίο μπορεί μόνο να λάμψει και να εργαστεί μέσα σε ένα ανθρώπινο περίβλημα.

Στο ροδοσταυρικό Μυστηριακό Δράμα «Η πύλη της μύησης», έχω δείξει πώς ένα ανθρώπινο ον εμπνέεται από ένα ανώτερο πνευματικό ον σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, όταν είναι απαραίτητο για την εξέλιξη του κόσμου.[2] Αυτό δεν είναι απλώς μια ποιητική εικόνα αλλά μια ποιητική παρουσίαση μιας απόκρυφης πραγματικότητας.

Η προσωπικότητα του αρχικού Ζαρατούστρα δεν ήταν τέτοια που, με τη δική της αξία, είχε φτάσει σε ένα τόσο υψηλό στάδιο ανάπτυξης όσο αυτό που είχε επιτύχει ο Βούδας. Η προσωπικότητα του Ζαρατούστρα επιλέχθηκε για να γίνει η κατοικία μιας ανώτερης ατομικότητας η οποία την πνευματοποίησε και τη διαπέρασε. Τέτοιες προσωπικότητες συναντώνται κυρίως στους πρώιμους, προχριστιανικούς πολιτισμούς που είχαν αναπτυχθεί σε όλη την Ευρώπη, στη βορειοδυτική και κεντροδυτική Ασία, αλλά όχι στους άλλους πολιτισμούς που εξαπλώθηκαν στην Αφρική, την Αραβία και στις χώρες της Εγγύς Ανατολής στην Ασία. Στις τελευταίες, ο κυρίαρχος τρόπος μύησης ήταν αυτός που μόλις περιέγραψα και που επιτεύχθηκε στην υψηλότερη μορφή του από τον μεγάλο Βούδα. Λαμβάνοντας τον Ζαρατούστρα ως ένα συγκεκριμένο παράδειγμα μεταξύ των λαών του βόρειου ρεύματος, θα μιλήσω τώρα για τον τρόπο μύησης που συναντάται και στα δικά μας μέρη. Πριν από τρεις με τέσσερις χιλιάδες χρόνια, αυτός ήταν ο μόνος τρόπος μύησης που ήταν δυνατόν να επιτευχθεί σε αυτά τα μέρη.

Η προσωπικότητα του Ζαρατούστρα επιλέχθηκε με τον ακόλουθο τρόπο για να γίνει ο φορέας ενός ανώτερου όντος που δεν επρόκειτο να ενσαρκωθεί το ίδιο. Οι ανώτεροι κόσμοι αποφάσισαν ότι σε αυτό το παιδί θα κατέβαινε ένα θεϊκό-πνευματικό ον, το οποίο, όταν το παιδί μεγάλωνε, θα μπορούσε να ενεργεί μέσα του, να χρησιμοποιεί τον εγκέφαλό του, τις ικανότητές του και τη θέλησή του. Για τον σκοπό αυτό, οι συνθήκες της ζωής ενός τέτοιου ανθρώπου πρέπει να είναι τελείως διαφορετικές από αυτές που επικρατούν κατά την ανάπτυξη ενός συνηθισμένου ατόμου. Τα γεγονότα που θα περιγράψω τώρα εν συντομία πρέπει να θεωρηθεί ότι ανήκουν σε ολόκληρη τη ζωή ενός τέτοιου ανθρώπου και δεν περιορίζονται στον φυσικό κόσμο των αισθήσεων. Αν και τα συμπτώματα δεν θα είναι αντιληπτά από τις συνηθισμένες αισθήσεις, θα είναι σαφές σε οποιονδήποτε έχει πιο λεπτές παρατηρητικές ικανότητες ότι από την αρχή υπάρχουν ενδείξεις σύγκρουσης μεταξύ των ψυχικών δυνάμεων ενός τέτοιου παιδιού και του εξωτερικού κόσμου, ότι σε αυτό το παιδί υπάρχει μια θέληση και μια εσωτερική ώθηση που έρχεται σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στο περιβάλλον του. Αλλά αυτό είναι το πεπρωμένο μιας προσωπικότητας που είναι γεμάτη με ένα θεϊκό-πνευματικό ον. Μεγαλώνει σαν ένας ξένος, γιατί όσοι τον περιβάλλουν δεν έχουν την αντίληψη ή τα συναισθήματα που θα τους βοηθούσαν να τον καταλάβουν σωστά. Συνήθως υπάρχουν ελάχιστοι –ίσως μόνο ένας– που έχουν κάποια ιδέα για το τι αναπτύσσεται σε ένα τέτοιο παιδί. Από την άλλη πλευρά, προκύπτουν εύκολα συγκρούσεις με τον κόσμο γύρω του και σε μια τέτοια περίπτωση, αυτό που σας περιέγραψα στην ιστορία των πειρασμών που συνόδευσαν την κάθοδο του Βούδα στη δική του φύση, συμβαίνει σε μικρότερη ηλικία.

Κανονικά, η ατομικότητα ενός ανθρώπου γεννιέται μέσα στα περιβλήματα που του παρέχουν οι γονείς και ο λαός του. Αυτά τα περιβλήματα δεν ταιριάζουν πάντα απόλυτα με την ατομικότητα και για αυτόν τον λόγο οι άνθρωποι πάντα αισθάνονται κάποια δυσαρέσκεια με το πεπρωμένο τους. Αλλά μια σύγκρουση τέτοιας δύναμης και έντασης, όπως αυτή που βίωσε πχ. ο Ζαρατούστρα, δεν θα μπορούσε να την αντέξει μια ατομικότητα που αναπτύσσεται με τον κανονικό τρόπο. Όταν ένα παιδί όπως ο Ζαρατούστρα παρατηρείται ενορατικά, διαπιστώνει κανείς ότι έχει συναισθήματα, ικανότητες και δυνάμεις σκέψης και θέλησης που είναι εντελώς διαφορετικές από εκείνες που αναπτύσσονται στους ανθρώπους γύρω του. Πάνω απ’ όλα γίνεται σαφές –στην πραγματικότητα είναι πάντα σαφές, αλλά περνά απαρατήρητο επειδή σήμερα δίνεται ελάχιστη προσοχή στη ζωή της ψυχής και του πνεύματος– ότι όσοι βρίσκονται γύρω από ένα τέτοιο παιδί δεν γνωρίζουν τίποτα για την πραγματική του φύση. Αντίθετα, νιώθουν ένα ενστικτώδες μίσος για αυτό. Δεν μπορούν να καταλάβουν τι αναπτύσσεται μέσα του. Δεν υπάρχει πιο έντονη σύγκρουση ορατή στο ενορατικό βλέμμα από αυτή μεταξύ ενός παιδιού που γεννήθηκε για να είναι σωτήρας της ανθρωπότητας και των καταιγίδων μίσους που ξεσπούν γύρω του. Αυτό είναι αναπόφευκτο, γιατί ακριβώς επειδή ένα τέτοιο παιδί είναι διαφορετικό, μπορεί να δώσει μεγάλες ωθήσεις στην ανθρωπότητα. Παρόμοιες ιστορίες λέγονται και για άλλες προσωπικότητες εκτός από τον Ζαρατούστρα.

Λέγεται ότι μόλις γεννήθηκε, ο Ζαρατούστρα μπορούσε να χαμογελάσει, κάτι που συνήθως δεν είναι δυνατόν για αρκετές εβδομάδες. Λέγεται ότι το χαμόγελο του Ζαρατούστρα προήλθε από τη συνειδητοποίηση της αρμονίας του κόσμου. Το χαμόγελο λέγεται ότι ήταν το πρώτο σημάδι της διαφοράς μεταξύ αυτού του παιδιού και όλων των άλλων γύρω του.

Σύμφωνα με μια δεύτερη ιστορία, στην περιοχή που γεννήθηκε ο Ζαρατούστρα ζούσε ένας εχθρός, ονόματι Ντουρανσαρούν, και όταν οι Χαλδαίοι μάγοι του αποκάλυψαν τη γέννηση του παιδιού, προσπάθησε, σαν άλλος Ηρώδης, να σκοτώσει το βρέφος με τα ίδια του τα χέρια. Ο θρύλος λέει πως όταν σήκωσε το σπαθί, το χέρι του παρέλυσε και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την προσπάθειά του. Αυτές είναι εικόνες πνευματικών πραγματικοτήτων που θα μπορούσαν να αποκαλυφθούν μόνο σε μια υπεραισθητή συνείδηση. Μας λέγεται επίσης ότι αυτός ο εχθρός του βρέφους Ζαρατούστρα έβαλε έναν υπηρέτη να το μεταφέρει στην έρημο για να γίνει λεία των άγριων θηρίων. Όταν όμως έψαξαν, διαπιστώθηκε ότι κανένα άγριο θηρίο δεν είχε αγγίξει το παιδί και ότι αυτό κοιμόταν ήσυχα. Αφού και αυτή η απόπειρα απέτυχε, ο εχθρός του παιδιού το τοποθέτησε σε ένα σημείο όπου θα περνούσε ένα κοπάδι αγελάδων και βοδιών για να το ποδοπατήσουν. Αλλά, σύμφωνα με τον θρύλο, το πρώτο ζώο πήρε το παιδί ανάμεσα στα πόδια του, το απομάκρυνε και το άφησε κάτω όταν όλο το κοπάδι είχε περάσει. Το ίδιο επαναλήφθηκε με ένα κοπάδι αλόγων. Και η τελική προσπάθεια του εχθρού ήταν να εκθέσει το παιδί σε άγρια ζώα που είχαν χάσει τα μικρά τους. Αλλά όταν οι γονείς έψαξαν για το παιδί, διαπίστωσαν ότι και πάλι τα ζώα δεν του είχαν κάνει κακό. Σύμφωνα με τον θρύλο, το παιδί Ζαρατούστρα ταϊζόταν για πολύ καιρό από τις «ουράνιες αγελάδες».

Όλα αυτά πρέπει να γίνουν κατανοητά ως ένδειξη ότι μέσω της παρουσίας του πνευματικού όντος, της πνευματικής ατομικότητας που εισέρχεται σε μια τέτοια ψυχή, ενεργοποιούνται πολύ ειδικές δυνάμεις και έτσι ένα τέτοιο παιδί έρχεται σε δυσαρμονία με το περιβάλλον του. Αυτό είναι απαραίτητο για να δοθεί στην εξέλιξη μια ανοδική ώθηση. Διότι η δυσαρμονία είναι πάντα αναπόφευκτη αν είναι να υπάρξει πραγματική πρόοδος προς την τελειότητα. Πρέπει επίσης να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές οι δυνάμεις βοηθούν ένα τέτοιο παιδί να έρθει σε επαφή με τον πνευματικό κόσμο, όπως είναι προορισμένο. Αλλά πώς βιώνει το ίδιο το παιδί όλες αυτές τις συγκρούσεις;

Προσπαθήστε να σκεφτείτε αυτή τη διείσδυση της ψυχής ενός ανθρώπου στη δική του ύπαρξη ως ένα ξύπνημα. Όταν η ψυχή μπορεί να βιώσει το φυσικό και το αιθερικό σώμα, επιτυγχάνει την εξέλιξη που είδαμε στον Βούδα. Αλλά τώρα φανταστείτε να κοιμάστε με πλήρη συνείδηση. Όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, ο άνθρωπος όταν κοιμάται χάνει τη συνείδησή του και τον περιβάλλει το τίποτα. Αλλά αν διατηρούσε τη συνείδησή του, θα ήταν περιτριγυρισμένος από έναν πνευματικό κόσμο στον οποίο ξεχύνεται η ύπαρξή του. Αλλά και εδώ υπάρχουν εμπόδια. Όταν κοιμόμαστε, μπροστά από την πύλη που πρέπει να περάσουμε στέκεται επίσης ένας φύλακας. Αυτός είναι ο μεγάλος Φύλακας του Κατωφλίου, ο οποίος δεν μας επιτρέπει την είσοδο στον πνευματικό κόσμο όσο δεν είμαστε έτοιμοι για αυτό. Ο λόγος είναι ότι αν δεν είμαστε αρκετά ισχυροί και σταθεροί εσωτερικά και προσπαθήσουμε να εκχύσουμε το Εγώ μας στον πνευματικό κόσμο στον οποίο περνάμε όταν κοιμόμαστε, είμαστε εκτεθειμένοι σε ορισμένους κινδύνους.

Οι κίνδυνοι αυτοί συνίστανται στο ότι αντί να αντιλαμβανόμαστε την αντικειμενική πραγματικότητα στον πνευματικό κόσμο, θα αντιλαμβανόμαστε μόνο το αποτέλεσμα των φαντασιώσεων, των σκέψεων, των αισθήσεων και των συναισθημάτων που εμείς οι ίδιοι μεταφέρουμε εκεί. Και μεταφέρουμε ακριβώς ό,τι χειρότερο υπάρχει μέσα μας, όλα όσα δεν συνάδουν με την αλήθεια. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε πρόωρη είσοδος στον πνευματικό κόσμο θα σήμαινε ότι αντί για την πραγματικότητα, ο άνθρωπος θα έβλεπε φανταστικές εικόνες και μορφές, που σύμφωνα με την Πνευματική Επιστήμη είναι ένα θέαμα που δεν ανήκει στην ανθρώπινη φύση του· ενώ αν είχε αντικειμενική θέαση του πνευματικού κόσμου, θα έφτανε σε ένα υψηλότερο στάδιο και θα έβλεπε αυτό που είναι ανθρώπινο. Όταν ανεβαίνουμε στον πνευματικό κόσμο και εμφανίζονται μορφές ζώων, αυτό είναι πάντα ένα σημάδι ότι αυτά που βλέπουμε είναι φαντασίες. Αυτές οι ζωικές μορφές είναι ενδείξεις του δικού μας ανεύθυνου παιχνιδιού της φαντασίας. Εμφανίζονται επειδή εσωτερικά δεν έχουμε αρκετά σταθερά θεμέλια. Οι ικανότητες μέσα μας, που τη νύχτα είναι ασυνείδητες, πρέπει να ενισχυθούν αν θέλουμε να έχουμε μια πραγματικά αντικειμενική θέαση του εξωτερικού πνευματικού κόσμου. Διαφορετικά, τον βλέπουμε υποκειμενικά και μεταφέρουμε τις φαντασιώσεις μας σε αυτόν. Σε κάθε περίπτωση, αυτές βρίσκονται μέσα μας, αλλά ο Φύλακας του Κατωφλίου μας προστατεύει από το να τις δούμε. Το να περιβαλλόμαστε από ζωικές μορφές που μας επιτίθενται και προσπαθούν να μας οδηγήσουν σε λάθος καθώς ανεβαίνουμε στον πνευματικό κόσμο είναι μια καθαρά εσωτερική διαδικασία. Για να εισέλθουμε με ασφάλεια στον πνευματικό κόσμο, χρειάζεται μόνο να αναπτύξουμε όλο και μεγαλύτερη δύναμη.

Όταν ένα παιδί όπως το παιδί Ζαρατούστρα είναι γεμάτο από ένα ανώτερο ον, το μικρό σώμα είναι φυσικά ανώριμο και πρέπει πρώτα να ωριμάσει. Η ανθρώπινη οργάνωση της διάνοιας και της αισθητηριακής δραστηριότητας επίσης διαταράσσεται. Ένα τέτοιο παιδί βρίσκεται σε έναν κόσμο όπου μπορεί πραγματικά να ειπωθεί ότι βρίσκεται «ανάμεσα σε θηρία». Έχω συχνά τονίσει ότι σε περιγραφές αυτού του είδους τα ιστορικά και εικαστικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν δύο πτυχές του ίδιου πράγματος. Τα γεγονότα διαδραματίζονται με τέτοιον τρόπο ώστε όταν οι πνευματικές δυνάμεις δρουν από έξω με μορφή εχθρότητας, όπως στην περίπτωση του παιδιού Ζαρατούστρα, προσωποποιούνται στη μορφή του βασιλιά Ντουρανσαρούν. Όλα υπάρχουν επίσης και ως αρχέτυπα στον πνευματικό κόσμο και τα εξωτερικά γεγονότα αντιστοιχούν σε όσα συμβαίνουν στον πνευματικό κόσμο. Δεν είναι εύκολο για τον σημερινό νου να κατανοήσει μια τέτοια σκέψη. Αν πούμε ότι τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω από τον Ζαρατούστρα έχουν σημασία στον πνευματικό κόσμο, οι άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν είναι πραγματικά. Όταν όμως αποδεικνύεται ότι τα γεγονότα είναι ιστορικά, τότε οι άνθρωποι τείνουν να θεωρούν ότι η εν λόγω προσωπικότητα δεν είναι πιο ανεπτυγμένη από οποιονδήποτε άλλον. Έτσι, οι φιλελεύθεροι θεολόγοι σήμερα τείνουν, για παράδειγμα, να θεωρούν τη μορφή του Ιησού του Ναζωραίου ως ισάξια ή όχι πολύ ανώτερη από αυτό που μπορεί να απεικονίζουν ως το δικό τους ιδανικό. Σήμερα, η υλιστική ηρεμία στην ψυχή των ανθρώπων διαταράσσεται πολύ όταν καλούνται να φανταστούν μεγάλες ατομικότητες. Δεν πρέπει να υπάρχει τίποτα στον κόσμο ανώτερο από τον καθηγητή ή τον θεολόγο που επιδιώκει να επιτύχει ένα τέτοιο ιδανικό. Ωστόσο, όταν ασχολούμαστε με μεγάλα γεγονότα, έχουμε να κάνουμε με κάτι που είναι τόσο ιστορικό όσο και συμβολικό-πνευματικό· το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Όσοι δεν καταλαβαίνουν ότι τα εξωτερικά γεγονότα έχουν μια σημασία πέρα από την επιφανειακή τους εμφάνιση, δεν θα κατανοήσουν ποτέ την ουσιαστική τους πραγματικότητα.

Η ψυχή του μικρού Ζαρατούστρα ήταν πράγματι εκτεθειμένη σε μεγάλους κινδύνους, αλλά ταυτόχρονα, όπως αναφέρει ο θρύλος, οι «ουράνιες αγελάδες» στάθηκαν στο πλευρό του για να τον βοηθήσουν και να τον ενδυναμώσουν.

Παρόμοιες ιστορίες μπορούν να βρεθούν παντού, από την Κασπία Θάλασσα, μέσω της δικής μας περιοχής, και μέχρι τη δυτική Ευρώπη, σε σχέση με όλους τους μεγάλους ιδρυτές κοσμοθεωριών. Τέτοιες προσωπικότητες, χωρίς να έχουν ανέλθει σε υψηλά επίπεδα μέσω της δικής τους εξέλιξης, κατοικούνται από ένα πνευματικό ον προκειμένου να γίνουν ηγέτες της ανθρωπότητας. Οι Κέλτες είχαν αρκετούς τέτοιους θρύλους. Επίσης και για έναν Κέλτη θρησκευτικό ηγέτη, τον Χάμπιχ,[3] λέγεται ότι εκτέθηκε και θήλασε από ουράνιες αγελάδες, ότι δέχτηκε επίθεση από εχθρούς, ότι τα ζώα υποχωρούσαν μπροστά του. Οι περιγραφές των κινδύνων που αντιμετώπισε ο Χάμπιχ, ο Κέλτης ηγέτης, μοιάζουν σαν να έχουν παρθεί από τα επτά θαύματα του Ζαρατούστρα, γιατί ο Ζαρατούστρα πρέπει να θεωρηθεί ως η μέγιστη προσωπικότητα μεταξύ των ηγετών αυτού του είδους. Ορισμένα χαρακτηριστικά των θαυμάτων του βρίσκονται παντού, από την Ελλάδα μέχρι τις κελτικές περιοχές. Ως γνωστό παράδειγμα αρκεί να σκεφτείτε την ιστορία του Ρωμύλου και του Ρέμου.[4]

Αυτό είναι το δεύτερο μονοπάτι από το οποίο αναδύονται οι ηγέτες της ανθρωπότητας. Περιγράψαμε λοιπόν ορισμένα βαθύτερα χαρακτηριστικά των δύο μεγάλων πολιτισμικών ρευμάτων της μετατλαντικής περιόδου. Μετά τη μεγάλη ατλαντική καταστροφή, ένα από αυτά τα πολιτισμικά ρεύματα εξαπλώθηκε και αναπτύχθηκε στην Αφρική, την Αραβία και τη νότια Ασία. Το άλλο εξαπλώθηκε σε μια πιο βόρεια πορεία μέσω της Ευρώπης, προς τη βόρεια και από εκεί προς την κεντρική Ασία. Εκεί τα δύο ρεύματα συναντήθηκαν και το αποτέλεσμα είναι ο μετατλαντικός πολιτισμός μας. Το βόρειο ρεύμα είχε ηγέτες όπως αυτούς που περιέγραψα με τη μορφή του Ζαρατούστρα. Στο νότιο ρεύμα, από την άλλη πλευρά, υπήρχαν ηγέτες του τύπου που αποκαλύφθηκε στην πιο υψηλή του μορφή από τον μεγάλο Βούδα.

Αν θυμηθείτε τώρα όσα γνωρίζετε ήδη για το Γεγονός του Χριστού, θα αναρωτηθείτε τι συνέβη πραγματικά κατά τη Βάπτιση από τον Ιωάννη στον Ιορδάνη. Όπως στην περίπτωση όλων των ηγετών και θρησκευτικών ιδρυτών του βόρειου ρεύματος –από τους οποίους ο Ζαρατούστρα ήταν ο μέγιστος– κατέβηκε σε έναν άνθρωπο ένα πνευματικό Ον, ο Χριστός. Η διαδικασία ήταν η ίδια, αλλά πραγματοποιήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο. Ο Χριστός κατέβηκε σε έναν άνθρωπο στο 30ό έτος της ζωής του, όχι στην παιδική του ηλικία, και η προσωπικότητα του Ιησού του Ναζωραίου ήταν ειδικά προετοιμασμένη για αυτό το γεγονός. Στα Ευαγγέλια τα μυστικά και των δύο τύπων ηγετών μάς παρουσιάζονται σε σύνθεση, σε αρμονία μεταξύ τους. Και ενώ οι Ευαγγελιστές Ματθαίος και Λουκάς περιγράφουν κυρίως το πώς εξελίχθηκε η ανθρώπινη προσωπικότητα στην οποία εισήλθε ο Χριστός, το Ευαγγέλιο του Μάρκου περιγράφει τη φύση του Ίδιου του Χριστού, το στοιχείο που υπερπλήρωσε αυτή τη μεγάλη ατομικότητα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα Ευαγγέλια του Ματθαίου και του Λουκά περιγράφουν με θαυμάσια σαφήνεια μια ιστορία πειρασμού διαφορετική από αυτή που περιγράφει ο Μάρκος, ο οποίος περιγράφει τον Χριστό που εισήλθε στον Ιησού τον Ναζωραίο. Το Ευαγγέλιο του Μάρκου αφηγείται την ιστορία του πειρασμού που σε άλλες περιπτώσεις συμβαίνει ήδη από την παιδική ηλικία, τη συνάντηση με τα θηρία και τη βοήθεια που δίνεται από πνευματικές δυνάμεις. Έτσι, μπορεί να θεωρηθεί ως μια επανάληψη των θαυμάτων του Ζαρατούστρα, όταν το Ευαγγέλιο του Μάρκου αφηγείται με απλά και εντυπωσιακά λόγια: «Και ευθύς το Πνεύμα Τον οδήγησε έξω στην έρημο... και ήταν μαζί με τα θηρία· και οι Άγγελοι –δηλαδή τα πνευματικά όντα– Τον διακονούσαν» (Μάρκ. αʹ12-13). Το Ευαγγέλιο του Ματθαίου περιγράφει κάτι εντελώς διαφορετικό, κάτι που μοιάζει με επανάληψη των πειρασμών του Βούδα, δηλαδή των δοκιμασιών και των δελεασμών που αντιμετωπίζει η ψυχή ενός ανθρώπου που διεισδύει στην εσωτερική του ύπαρξη.

Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι ο Ματθαίος και ο Λουκάς περιγράφουν το μονοπάτι που ακολούθησε ο Χριστός όταν κατέβηκε στα περιβλήματα που Του διέθεσε ο Ιησούς ο Ναζωραίος. Το Ευαγγέλιο του Μάρκου περιγράφει το είδος του πειρασμού που έπρεπε να βιώσει ο Χριστός όταν αντιμετώπισε το περιβάλλον, όπως συνέβαινε με όλους τους μεγάλους ιδρυτές θρησκειών που είχαν εμπνεύσεις ή διαισθήσεις από ένα πνευματικό ον από ψηλά. Ο Ιησούς Χριστός βίωσε και τα δύο είδη πειρασμού, ενώ οι προηγούμενοι ηγέτες της ανθρωπότητας βίωναν μόνο το ένα. Ο Χριστός ένωσε τους δύο τρόπους εισόδου στον πνευματικό κόσμο· αυτό είναι το ουσιώδες σημείο. Αυτό που προηγουμένως γινόταν σε δύο ξεχωριστά μεγάλα ρεύματα, στα οποία στη συνέχεια έρεαν μικρότερα ρεύματα, τώρα συγχωνεύεται σε ένα μόνο ρεύμα.

Μόνο από αυτή την άποψη μπορούμε να κατανοήσουμε τις φαινομενικές ή πραγματικές αντιφάσεις μεταξύ των Ευαγγελίων. Ο συγγραφέας του κατά Μάρκον Ευαγγελίου είχε μυηθεί σε εκείνα τα Μυστήρια που του επέτρεψαν να περιγράψει τον πειρασμό που παρουσιάζεται στο Ευαγγέλιό του, δηλαδή τη συνάντηση με τα θηρία και τη βοήθεια των πνευματικών όντων. Ο Λουκάς είχε μυηθεί στην άλλη πτυχή. Καθένας από τους Ευαγγελιστές γράφει για όσα γνώριζε και κατανοούσε. Έτσι, τα Ευαγγέλιά τους παρουσιάζουν διαφορετικές πτυχές των γεγονότων στην Παλαιστίνη και του Μυστηρίου του Γολγοθά.

Με όλα αυτά, θέλησα να σας δείξω, από μια οπτική γωνία που δεν έχουμε υιοθετήσει μέχρι τώρα, πώς πρέπει να κατανοήσουμε την πορεία της εξέλιξης της ανθρωπότητας και την παρέμβαση συγκεκριμένων ατομικοτήτων, είτε εκείνων που ανυψώνονται από το επίπεδο του Μποντισάτβα σε αυτό του Βούδα είτε εκείνων των οποίων η σημασία δεν έγκειται τόσο στους ίδιους όσο σε αυτό που κατέρχεται σε αυτούς από ψηλά. Μόνο στη μορφή του Χριστού ενώνονται αυτοί οι δύο τύποι, και μόνο όταν το γνωρίζουμε αυτό μπορούμε να κατανοήσουμε σωστά τον Χριστό.

Έτσι θα καταλάβετε επίσης ότι ορισμένες ασυμφωνίες είναι αναπόφευκτες στις μυθικές προσωπικότητες. Όταν μας λένε ότι ένας από αυτούς συμπεριφέρθηκε σωστά ή λάθος, όπως για παράδειγμα ο Ζίγκφριντ, συχνά ακούμε τους ανθρώπους να αναφωνούν: «Μα ήταν μυημένος!» Αλλά στην περίπτωση μιας προσωπικότητας όπως ο Ζίγκφριντ, μέσω της οποίας δρούσε ένα πνευματικό ον, η ατομική ανάπτυξη δεν λαμβάνεται υπόψη. Ο Ζίγκφριντ μπορεί να είχε ελαττώματα. Αυτό που πραγματικά είχε σημασία ήταν να δοθεί ώθηση στην εξέλιξη της ανθρωπότητας, και για τον σκοπό αυτό έπρεπε να επιλεγεί η καταλληλότερη προσωπικότητα. Δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο. Ο Ζίγκφριντ δεν μπορεί να κριθεί με τον ίδιο τρόπο όπως ένας ηγέτης που προέρχεται από το νότιο πολιτισμικό ρεύμα, γιατί ο Ζίγκφριντ διαφέρει ριζικά σε χαρακτήρα και τύπο από τους ανθρώπους που διεισδύουν στην εσωτερική τους οντότητα.

Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι οι ηγετικές προσωπικότητες που ανήκουν στο βόρειο ρεύμα διαπερνώνται από ένα πνευματικό ον που τις ωθεί έξω από τη δική τους οντότητα, επιτρέποντάς τους να ανυψωθούν στον μακρόκοσμο. Ενώ στους νότιους πολιτισμούς ο άνθρωπος βυθίζεται στον μικρόκοσμο, στο βόρειο ρεύμα ξεχύνεται στον μακρόκοσμο και με αυτόν τον τρόπο γνωρίζει όλες τις πνευματικές Ιεραρχίες, όπως πχ. ο Ζαρατούστρα γνώρισε την πνευματική φύση του Ήλιου.

Συνοψίζοντας όλα αυτά, μπορούμε λοιπόν να πούμε: Το μυστικιστικό μονοπάτι, το μονοπάτι του Βούδα, οδηγεί σε τέτοια βάθη στο εσωτερικό του ανθρώπου, ώστε όταν αυτός διαπερνά το εσωτερικό του, εισέρχεται στον πνευματικό κόσμο. Το μονοπάτι του Ζαρατούστρα βγάζει τον άνθρωπο από τον μικρόκοσμο και τον διαχέει στον μακρόκοσμο, έτσι ώστε τα μυστικά του να γίνονται φανερά για αυτόν. Ο κόσμος εξακολουθεί να έχει πολύ μικρή κατανόηση των μεγάλων πνευμάτων, των οποίων η αποστολή είναι να αποκαλύψουν τα μυστικά του μακρόκοσμου. Υπάρχει ελάχιστη κατανόηση πχ. της οντότητας του Ζαρατούστρα. Θα δούμε πόσο πολύ διαφέρουν αυτά που εμείς έχουμε να πούμε για αυτόν από αυτά που συνήθως λέγονται για αυτόν σήμερα.

Αυτή ήταν μια ακόμη περιήγηση με σκοπό να σας εξοικειώσει σταδιακά με την ουσία του Ευαγγελίου του Μάρκου.


Δεν υπάρχουν σχόλια: